De Landhuishoudkundige school in Haren

In 1926 verscheen in een wekelijkse bijlage van het Nieuwsblad van het Noorden een artikel over de landbouwhuishoudkundige school die van 1844 tot 1871 in Haren stond.  Deze school heeft niets te maken met de Theda Mansholtschool; de landbouwhuishoudschool voor meisjes ontstond pas aan het begin van de twintigste eeuw.
Vanaf 1815 werd aan alle universiteiten landbouwonderwijs gegeven. Dat was verplicht voor theologiestudenten die als dominee hun gemeenteleden op het platteland zo iets konden leren over moderne landbouwtechnieken. Menig dominee kon niet rondkomen van zijn traktement en moest dit aanvullen met de opbrengst van de pastorielanden. De studenten hadden niet zoveel belangstelling (de verplichting werd in 1840 opgeheven) maar de boerenzoons wel! Reden voor een algemeen toegankelijke theoretische cursus, gegeven door hoogleraar botanie Van Hall. Behalve aan theorie was er ook belangstelling voor praktijklesssen. Om hieraan te voldoen stichtte Van Hall naar Duits voorbeeld een landhuishoudkundige school. De school bood een vierjarig programma, bestaande uit telkens een zomer- en wintercursus. Gezien de afstand was zeker een gedeelte van de leerlingen intern.
De school bezat en huurde grond op de klei, op leemachtig zand en op het veen. Men hield ook koeien, paarden en schapen van verschillende rassen. Dit was de tijd waarin de kunstmest opkwam. De school bezat een grote verzameling diverse landbouwwerktuigen. De studenten konden dus op uiteenlopende terreinen praktijkervaring opdoen, zelfs leidde de school op voor tropische bosbouw in ‘ons’ Indië.
Van Hall heeft geprobeerd zijn levenswerk veilig te stellen door de school de status van rijkslandbouwschool te laten geven. Dit leidde tot een heftig conflict met toenmalige onderwijsinspecteur. Deze was van mening dat de praktijklessen in het hoger onderwijs overbodig waren, de studenten hoefden slechts te observeren. Hij vond het werk aan de school van Van Hall gebeuzel, Van Hall zelf ‘eenoog die hier koning der blinden was’. Uiteindelijk resulteerde dit conflict in de opheffing van de school in Haren, nog tijdens het leven van Van Hall. Het landbouw-onderwijs in de provincie is nog een paar jaar voortgezet in Warffum. In 1876 werd het hoger landbouwonderwijs in het hele land geconcentreerd in de rijkslandbouwschool in Wageningen. Deze werd in 1912 weer opgeheven en vervangen door o.a. de Rijks middelbare landbouwschool in Groningen, de voorloper van de Van Hallschool bij het station.

Ingrid Smit

Old Go

De Harense Kring Old Go is opgericht in januari 2010 en houdt zich bezig met de geschiedenis van de voormalige gemeente Haren. De gemeente bestond uit de dorpen Haren, Glimmen, Onnen en Noordlaren en de buurtschappen Essen en Hemmen. Op 1 januari 2019 is de gemeente Haren in het kader van de gemeentelijke herindeling samengegaan met de gemeenten Groningen en Ten Boer. 

Gevarieerd aanbod

Lezingen en excursies

(Mede-)Organisatie Open Monumentendag en Dag van de Harense Geschiedenis

Uitgave van Harens Old Goud, 2x per jaar, een tijdschrift met een breed aanbod van artikelen en oude foto's

Publicaties in Haren de Krant

Presentatie en promotie op evenementen

Bezoekerscentrum

Kom eens langs in het bezoekerscentrum van Old Go! Elke eerste donderdag van de maand kunt u van 14.00 tot 16.00u bij ons terecht voor inzage in ons archief. We hebben een luisterend oor voor uw (oude) verhalen met of zonder foto’s. Het adres is Oude Brinkweg 12A, Haren; de trap op naar boven.

Het bezoekerscentrum is gesloten i.v.m. de maatregelen m.b.t  het coronavirus.

Contact

Wilt u lid worden? U kunt zich aanmelden door middel van het aanmeldingsformulier (zie onder vereniging-lidmaatschap). 

Heeft u een algemene vraag of opmerking? Stuur een mailtje naar

Wilt u een artikel of foto's aanbieden voor Harens Old Goud en/of de website? Stuur een mailtje naar

Heeft u een vraag of opmerking over de website? Stuur een mailtje naar