Hooien en oogsten in Noordlaren

Tot zo’n honderd jaar geleden kende Noordlaren, waar in polders gehooid werd en op zandgrond geoogst, een bijzondere vorm van samenwerken.
Vóór de hooi- en oogsttijd kwamen alle boeren, “de boer”, ongeacht grootte van het bedrijf, eigen- of keuterboeren, bijeen onder de linden bij de kerk. Opgeroepen door hoorngeblaas door vier “hoornboeren”, jaarlijks gekozen door alle boeren: twee uit het noord-einde, twee uit het zuid-einde.
Op de bijeenkomst werd bepaald wanneer werd begonnen met het maaien (“in de bouw gaan”) en het binnenhalen van hooi en rijp koren (“beginnen van de intrekkeltijd”).
Het zogeheten schuttelbier stroomde rijkelijk.
Het eigenlijke werk werd door klokgelui begeleid en kende een vaste dagindeling. Om 6 uur werd er geluid om naar de eigenboeren te gaan voor een aonbiet en om naar de werkplek te gaan. Om 7 uur wordt er opnieuw geluid, beantwoord door het blazen op de boerhoorn  en mag het werk beginnen.
Om 12 uur weer klokgelui om naar huis te gaan voor het middagmaal, om 2 uur opnieuw klokgebeier om het werk te hervatten. Om 4 uur wordt koffie en stoet gebracht (“vesper”). Om 8 uur klokgeklep en hoornblazen ten teken van het einde van de werkdag.
Buiten de afgesproken werktijden is het niet toegestaan om op de werkplek aanwezig te zijn behalve de maaier die na 8 uur door mag maaien totdat zijn zeis (“zwa”) stomp is.
Het werk bestaat uit maaien, wellen (het gemaaide in garven opzalten),  (samen)binden van de garven en hokken (in hokken zetten van de gebonden garven).
Binnenhalen van hooi en koren moest binnen dezelfde tijden gebeuren. Behalve als tijdens het luiden en hoornblazen van 8 uur ’s avonds al begonnen was met het opladen (“voer”) dan mocht die lading nog naar huis gereden worden.
In het reglement stond: “Stoort iemand zich, gedurende de bouw- en intrekkeltijd, niet aan de gegevene teekenen, druischt hij in een of ander opzigt tegen de bestaande gebruiken, gewoonten of bepalingen aan, dan verbeurt hij eene halve ton bier, ten voordele van de boer.”
Het samenwerken en kleinschalige ‘boeren’ wordt tegenwoordig gepropageerd in het circulaire ‘boeren’; niets nieuws onder de (hete) zomerzon.
Gertjan Hakkaart voor Old Go
Dit artikel is gepubliceerd in Haren de Krant september 2020.

Old Go

De Harense Kring Old Go is opgericht in januari 2010 en houdt zich bezig met de geschiedenis van de voormalige gemeente Haren. De gemeente bestond uit de dorpen Haren, Glimmen, Onnen en Noordlaren en de buurtschappen Essen en Hemmen. Op 1 januari 2019 is de gemeente Haren in het kader van de gemeentelijke herindeling samengegaan met de gemeenten Groningen en Ten Boer. 

Gevarieerd aanbod

Lezingen en excursies

(Mede-)Organisatie Open Monumentendag en Dag van de Harense Geschiedenis

Uitgave van Harens Old Goud, 2x per jaar, een tijdschrift met een breed aanbod van artikelen en oude foto's

Publicaties in Haren de Krant

Presentatie en promotie op evenementen

Bezoekerscentrum

Kom eens langs in het bezoekerscentrum van Old Go! Elke eerste donderdag van de maand kunt u van 14.00 tot 16.00u bij ons terecht voor inzage in ons archief. We hebben een luisterend oor voor uw (oude) verhalen met of zonder foto’s. Het adres is Oude Brinkweg 12A, Haren; de trap op naar boven.

Het bezoekerscentrum is gesloten i.v.m. de maatregelen m.b.t  het coronavirus.

Contact

Wilt u lid worden? U kunt zich aanmelden door middel van het aanmeldingsformulier (zie onder vereniging-lidmaatschap). 

Heeft u een algemene vraag of opmerking? Stuur een mailtje naar

Wilt u een artikel of foto's aanbieden voor Harens Old Goud en/of de website? Stuur een mailtje naar

Heeft u een vraag of opmerking over de website? Stuur een mailtje naar