Tuindorp Onnen

In een ver hoekje van de oude marke Onnen werd tussen 1920 en 1925 het tuindorp Onnen gebouwd. De spoorwegen richtten voor de huisvesting van de werknemers van het rangeerterrein de woningstichting Onnen op. Het personeel kwam van elders. Het was de tijd van de stoomtreinen er was veel meer personeel nodig dan nu: machinisten, stokers, remmers. Het goederenvervoer, vooral van landbouwproducten groeide toen sterk.  

De spoorwegen voelden zich verantwoordelijk voor de huisvesting van hun werknemers, in een vriendelijke groene omgeving waar rijk en arm door elkaar wonen en in harmonie samenleven, de gedachte achter een tuindorp. Zo gemengd was het overigens niet. Management, middenkader en lager personeel hadden elk een eigen woningtype, in aparte straten. De oprichting van de openbare Tuindorpschool leidde ertoe dat de openbare school in Onnen moest sluiten. In het dorp kwamen een badhuis, een buurthuis en vier winkels: een groente- annex viswinkel, een slagerij, een manufacturenwinkel. De kruidenier met brooddepot was een filiaal van de coöperatieve Productie- en Verbruikersvereniging De Toekomst uit Groningen, met o.a. een vestiging in de Oosterparkwijk. De Toekomst maakte deel uit van een veel bredere, landelijke en zelfs internationale coöperatieve beweging, die nauw verbonden was met de socialistische beweging. Voor het overwegend agrarische Haren, maar vooral voor het christelijke Onnen moet dit een vreemde wereld geweest zijn, daar aan de andere kant van het spoor. De winkel heeft maar kort bestaan: geopend in 1925, gesloten in 1934 toen de klandizie terugliep omdat het landbouwproduct verminderde, het rangeerterrein grotendeels gesloten en het personeel overplaatst werd. Het terrein bleef eigendom van de spoorwegen die hier in 1985 de lijnwerkplaats Onnen openden.

Was de woningstichting Onnen bedoeld voor spoorwegpersoneel, gaandeweg werkten steeds minder bewoners bij de NS en waren veel woningen privébezit. In 1958 werd de stichting opgeheven. Van het overgebleven geld werd een café aangekocht en verbouwd tot buurtcentrum Mellenshorst. Het oude Tuindorp lag ver van de dorpskern van Haren. Met de bouw van Oosterhaar werd het de bebouwde kom ingetrokken.
Ingrid Smit, voor Old Go
Dit artikel is gepubliceerd in Haren de Krant oktober 2020.

Old Go

De Harense Kring Old Go is opgericht in januari 2010 en houdt zich bezig met de geschiedenis van de voormalige gemeente Haren. De gemeente bestond uit de dorpen Haren, Glimmen, Onnen en Noordlaren en de buurtschappen Essen en Hemmen. Op 1 januari 2019 is de gemeente Haren in het kader van de gemeentelijke herindeling samengegaan met de gemeenten Groningen en Ten Boer. 

Gevarieerd aanbod

Lezingen en excursies

(Mede-)Organisatie Open Monumentendag en Dag van de Harense Geschiedenis

Uitgave van Harens Old Goud, 2x per jaar, een tijdschrift met een breed aanbod van artikelen en oude foto's

Publicaties in Haren de Krant

Presentatie en promotie op evenementen

Bezoekerscentrum

Kom eens langs in het bezoekerscentrum van Old Go! Elke eerste donderdag van de maand kunt u van 14.00 tot 16.00u bij ons terecht voor inzage in ons archief. We hebben een luisterend oor voor uw (oude) verhalen met of zonder foto’s. Het adres is Oude Brinkweg 12A, Haren; de trap op naar boven.

Het bezoekerscentrum is gesloten i.v.m. de maatregelen m.b.t  het coronavirus.

Contact

Wilt u lid worden? U kunt zich aanmelden door middel van het aanmeldingsformulier (zie onder vereniging-lidmaatschap). 

Heeft u een algemene vraag of opmerking? Stuur een mailtje naar

Wilt u een artikel of foto's aanbieden voor Harens Old Goud en/of de website? Stuur een mailtje naar

Heeft u een vraag of opmerking over de website? Stuur een mailtje naar