Dit pand zal u bekend voorkomen, maar let u even op de naam. Het huis werd rond 1850 gebouwd door jonkheer mr. Oncko Quirijn van Swinderen, met de naam Blankeweer. Het huis heeft dienst gedaan als buitenverblijf voor de families van Swinderen, Mellema, Kranenborg en Ab, stuk voor stuk welgestelde families. In de oorlog is het huis door Duitsers gevorderd. Aan het eind van de jaren 1950 is het pand gekocht door het Algemeen Welzijnsfonds voor Geestelijk en Lichamelijk Misdeelden, opgericht door ouders die zich zorgen maakten over de toekomst van hun kind als zij er niet meer voor konden zorgen. Er werd gezocht naar een passende woonvorm waar de kinderen levenslang verzorgd zouden worden, in een huiselijke sfeer, met zinvolle arbeid. Huize Blankeweer was succesvol. Zo'n 20 vrouwen en meisjes vanaf 18 deden zelf de huishouding, uiteraard ondersteund door personeel. In de Groninger Werkkamer werden vormen van handarbeid bedreven, ook door vrouwen/meisjes van buiten die elke dag met een busje gebracht werden. De hier vervaardigde werkstukken waren veelgevraagd.
Blankeweer was het eerste tehuis met dit concept, het trok veel belangstelling uit de rest van Nederland en vanuit Duitsland en de VS. Binnen een paar jaar waren er drie soortgelijke huizen in Groningen. Het reilen en zeilen was sterk afhankelijk van de inzet en financiering (erfenissen) van betrokken mensen die dit probleem uit eigen ervaring kenden. Particulier initiatief, geen overheidsbemoeien. Voor de nieuwe bestemming moest het pand uiteraard stevig verbouwd worden. De paardenstallen verdwenen, het woonhuis werd twee keer zo groot, met aangetimmerde kamertjes, systeemplafonds, schrootjes, veiligheid. De grandeur van het buitenhuis verdween. De voorgevel bleef behouden, de beelden uit de tuin verhuisden naar het Openluchtmuseum. Oorspronkelijk bestond die huiselijke sfeer uit 5-persoonsslaapkamers, pas na de overname door Noordelijke stichting Voorziening Geestelijk Gehandicapten kwamen er éénpersoonskamers.
Tot 1996 heeft Huize Blankeweer gefunctioneerd als gezinsvervangend tehuis. Toen is het verkocht en kwam er Herberg de Blankehoeve, met restaurant en hotelkamers. Sinds 2018 is De Blankehoeve opnieuw een bijzondere combinatie van horeca en zorg: een restaurant zonder hotelkamers en De Blankehoeve Zorg met dagbesteding en begeleid wonen/werken .
Ingrid Smit
Dit artikel is verschenen in Haren de Krant september 2026
Foto: Vladmir van der Burgh